In Nederland

Zowel in 1884 als in 1885 verbleef keizerin Elisabeth enkele weken in Nederland. Ze kwam hier om dokter Mezger te bezoeken. Dokter Mezger was één van de grondleggers van de fysiotherapie. Hij behandelde in het Amstel Hotel veel patiënten van hoge adel en werd daarom ook wel de vorstenwrijver genoemd.

Elisabeth verbleef in het voorjaar van 1884 in het Doelenhotel te Amsterdam. Dit hotel was een jaar eerder geopend. De keizerin reisde incognito, maar wel altijd met een groot gevolg. Er werden veertig kamers afgehuurd. Omdat dokter Mezger zeebaden voorschreef, werd het bad van de keizerin dagelijks met zeewater gevuld.

Doelenhotel in 1883
Het Doelenhotel in 1883

De keizerin verbleef in dat jaar ook drie weken in hotel Kaufman en in Villa Paula te Zandvoort.

villapaula
Keizerin Elisabeth voor Villa Paula

De keizerin maakte ook de nodige uitstapjes in de omgeving. Zo bezocht ze onder meer Artis en een diamantslijperij in Amsterdam. Over een zeetochtje werd het volgende geschreven:

De keizerin wilde een keer een zeetochtje maken, maar wilde dat alleen in beschaafd gezelschap doen. Ze zou het zeetochtje maken met de Zandvoortse bomschuit ‘Ora et Labora’ van reder-schipper Jacob Keesman. Jacob Keesman was namelijk een christelijk man die minder zou vloeken dan andere schippers. Bij de bagage was een doos met flessen gevuld een heldere inhoud. Dat moest wel jenever zijn en één van de bemanningsleden drukte een fles achterover. Na afloop van de tocht nam het bemanningslid een flinke slok. Het was geen jenever, maar Oostenrijks bronwater. De inhoud van de fles verdween in de Noordzee.

Elisabeth maakte zowel in 1884 als in 1885 lange strandwandelingen. Ze liep onder meer van Zandvoort naar IJmuiden en van Zandvoort naar Scheveningen. Dat waren en zijn nog steeds afstanden van respectievelijk 14,3 en 37, 5 kilometer! Over één van haar strandwandelingen vertelde Arie de Graaf senior. Het verhaal werd vele jaren later de zijn zoon Arie de Graaf junior opgeschreven. Arie de Graaf senior was in de jaren tachtig van de negentiende eeuw loodsleerling.

Op een dag verschenen bij het wachthuisje van het Loodswezen een dame en twee heren. Ze vroegen in het Duits aan Arie en zijn maat, die daar de wacht hielden, of ze naar de overkant gebracht konden worden. Ze waren langs het strand vanaf Zandvoort komen wandelen en wilden naar Wijk aan Zee. Met een jol brachten Arie en zijn maat het drietal naar de overkant.
Aan de overkant nam Arie de heren op de rug zodat ze niet door het water hoefden te waden. De dame zag het niet zitten om op deze manier aan kant te worden gebracht. Arie stelde voor om haar in zijn armen te dragen. De dame had daar geen bezwaar tegen. Arie nam haar in zijn armen, zorgde ervoor dat haar rokken niet nat zouden worden en zette haar veilig op de kant. Uit dankbaarheid gaf ze de beide loodsleerlingen ieder een muntstuk en vertelde dat het een Oostenrijkse munt was. Ze vertelde ook dat ze veel van Holland hield, graag naar Zeebad Zandvoort ging en ook wel eens in een chalet in Santpoort logeerde.
Enkele dagen later lazen de beide jonge loodsleerlingen in de krant dat keizerin Elisabeth van Oostenrijk-Hongarije een strandwandeling van Zandvoort naar IJmuiden had gemaakt. Arie had dus de keizerin in zijn armen gehad.

In het voorjaar van 1885 – ze was op 27 februari 1885 per trein gearriveerd- was keizerin Elisabeth weer in Amsterdam voor behandelingen van dokter Mezger. Ze liep steeds in een hoog tempo, verborgen achter haar waaier, van het Doelenhotel naar het Amstel Hotel. Voor haar veiligheid liep er altijd een Amsterdamse politieagent achter haar. Een gebeurtenis op 23 maart 1885 is opgetekend door hoofdinspecteur C. Batelt in zijn boek Duister Amsterdam (1911).

Keizerin Elisabeth verborg haar gezicht altijd achter een waaier en liep in een zeer hoog tempo. Daardoor baarde ze nogal wat opzien in Amsterdam. Ze kreeg de nodige opmerkingen naar haar hoofd geslingerd, maar gelukkig verstond ze die niet. Op 23 maart 1885 gaf een man op het Rembrandtplein met zijn paraplu een klap tegen de waaier. De keizerin schrok, maar vervolgde ongedeerd haar weg van het Doelenhotel naar het Amstel Hotel. De man werd gearresteerd, was een ‘een als heer gekleed individu’ en heette Leon Bindshuyden. Hij had slechts het gezicht van de dame willen zien.

Op 2 april 1885 verliet keizerin Elisabeth vrij plotseling Nederland. Misschien had dit iets te maken met het incident op het Rembrandtsplein, waarvoor de Nederlandse regering zelfs excuses had aangeboden aan Oostenrijk. Een andere reden voor haar vertrek kan het beëindigen van de behandelingen van dokter Mezger zijn. Het schijnt dat hij via baron Nopcsa liet weten dat hij hoopte Elisabeth nooit te zien. Ze luisterde namelijk niet naar zijn adviezen en hij werd gek van haar melancholisch voorgedragen gedichten.

Gebruikte bronnen:
Gemeente Amsterdam – Doelenhotel
NRC Handelsblad, 17 maart 1999 – Het Sisi diner (inloggen nodig)
Stadsarchief Amsterdam – Famous, Elisabeth van Oostenrijk (vernieuwde link, d.d. 29 december 2015)
Amstel Hotel – Onze geschiedenis
Aanzicht Oud-Zandvoort in ansichtkaarten: Sissi – Keizerin van Oostenrijk – Koningin van Hongarije
Het verhaal van Keizerin ” SISSI ” in 1884 op de Bomschuit 3 van Jacob Keesman in Zandvoort
NRC Handelsblad, 17 maart 1999 – Zandvoort krijgt standbeeld Sissi (inloggen nodig)
NRC Handelsblad, 29 november 1999 – Sisi aan zee (inloggen nodig)
De merkwaardige ontmoeting van een zeeloods
Als een vorst in Noord-Holland: keizerin Sisi

 

Gestart op 12 januari 2015, voor het laatst bijgewerkt op 29 december 2015
Advertenties

One thought on “In Nederland

  1. Pingback: Nieuw, aanpassingen en aanvullingen | Elisabeth Amalie Eugenie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s